Sint Petersburg, de stad waarvan het driehonderdjarig bestaan dit jaar uitgebreid wordt gevierd is een in de Russische literatuur veelvuldig bezongen stad. Een van de eerste belangrijke dichtwerken over Petersburg - 'la fenêtre par laquelle la Russie regarde en Europe'- was van Alexander Poesjkin (1799-1837): in zijn versvertelling De bronzen ruiter voert hij de figuur van Peter de Grote ten tonele, de stichter van Petersburg.

En hij, hij dacht: Vanhier zal men de Zweed belagen; Hier zal een stad ontstaan wier pracht De trotse nabuur zal mishagen. Natuur beschikt dat wij een raam Hier naar Europa openslaan En vaste voet aan zee gewinnen. Hier komen, door hun koers verrast, Al 's werelds vlaggen eens te gast, En halen wij ze feestlijk binnen.

Ook in het werk van Anna Achmatova, de grande dame van de Russische dichtkunst van de twintigste eeuw figureert de stad veelvuldig. Gedichten over Petersburg

1 Weer is Isaaks koepeltoren In een zilver waas gehuld. 't Paard van Peter staat bevroren In een dreigend ongeduld. IJzig gure winden vlagen, Rook slaat uit de schoorsteen neer... Ach! U vindt geen welbehagen In uw nieuwe hoofdstad, heer. 2 't Hart klopt kalm, met stille slagen, Hoeveel tijd al niet vervloog! Onze schim waart alle dagen Onder de Galernyboog. 'k Sla mijn ogen neer en zie je Plotseling vlak bij me staan, In je hand mijn waaier, die je Nu voorgoed hebt dichtgedaan. Omdat wij zijn saamgekomen Op dit uur vol zaligheid, Nu de maan in roze stromen In de zomertuin verglijdt, - Hoef 'k niet langer meer te wachten, Bij 't gehate raam te staan, Naar ontmoetingen te smachten - Alle liefde is voldaan. Jij bent vrij en ik ben vrij, Morgen wordt het nog veel beter, - De Nevá stroomt zwart voorbij, Onder koele spotternij Van het standbeeld van tsaar Peter.

omslag: Bureau Piet Gerards

En van Osip Mandelstam zijn de Petersburgse strofen:

Langs 't geel van het senaatsgebouw gaan witte, Gejaagde vlokken warrelend dooreen, Een advocaat gaat in zijn slede zitten En slaat zijn mantel zwierig om zich heen. De schepen overwinteren. Al krachtig Fonkelt de zon in 't glas van een kajuit. En als een kruiser in het dok, reusachtig, Rust Rusland van vermoeienissen uit. En boven de Neva de ambassade, De zon, de rust, de Admiraliteit! En van de staat de purperrode wade, Zo grof en armelijk als een habijt. Een noordelijke snob heeft veel te dragen - Onegins oude droevige verhaal; Op 't plein van de Senaat de sneeuw in vlagen, De rook van vuur, de kilte van het staal... De jollen scheppen water, langs de kade Omzwermen meeuwen 't hennepmagazijn, Mannen verkopen brood en limonade Alsof ze operafiguren zijn. De stroom verkeer wordt door de mist verzwolgen; De zonderling Jevgeni, zelfvoldaan, Geneert zich voor zijn armoe, snuift verbolgen Benzinedampen op, vervloekt 't bestaan!